1
دانش آموختۀ دکتری زبان و ادبیات قارسی، دانشگاه علامه طباطبایی،تهران، ایران
2
استاد زبان و ادبیات فارسی،دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
10.22054/msil.2025.83200.1160
چکیده
بحث عالم خیال منفصل برای عرفا و همچنین فلاسفه بسیار مهم بوده است و هرکدام نظرات متفاوتی در باب این عالم داشتهاند. از بین عرفا، مولانا در مثنوی به صورت غیرمستقیم اشاراتی به این عالم کرده است. ملاصدرا هم در اسفار اربعه، بخشی از کتاب را به این بحث اختصاص داده است. این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل آراء مولانا و ملاصدرا در خصوص عالم خیال از دو منظر هستیشناسی و معرفتشناسی انجام شده است که در ذیل آن، تفاوتها و شباهتهای نظریات آنها بیان گردیده است. روش این پژوهش، توصیفی ـ تحلیلی بوده و شواهد و نمونهها از منابع کتابخانهای جمعآوری گردیده است. یافتههای تحقیق نشان داد که در آراء مولوی و ملاصدرا در خصوص حقیقتِ قوۀ خیال متصل و وجود عالم خیال منفصل و عملکردشان اختلاف چندانی مشاهده نمیشود. هر دو به وجود عالم خیال منفصل معترفند. ضمن اینکه هر دو عالم خیال را باطن عالم ماده میدانند. ولیکن به دلیل اینکه نگاه مولانا به عالم خیال بیشترعرفانی و نگاه ملاصدرا هم بیشتر فلسفی است، درنتیجه در بازخورد با عالم خیال تفاوتهایی بین این دو اندیشمند وجود دارد.
ابراهیم خانی,شادی و بیات,محمد حسین . (1404). تحلیل تطبیقی عالم خیال منفصل در اندیشۀ مولانا و ملاصدرا. عرفان پژوهی در ادبیات, 4(7), 11-48. doi: 10.22054/msil.2025.83200.1160
MLA
ابراهیم خانی,شادی , و بیات,محمد حسین . "تحلیل تطبیقی عالم خیال منفصل در اندیشۀ مولانا و ملاصدرا", عرفان پژوهی در ادبیات, 4, 7, 1404, 11-48. doi: 10.22054/msil.2025.83200.1160
HARVARD
ابراهیم خانی شادی, بیات محمد حسین. (1404). 'تحلیل تطبیقی عالم خیال منفصل در اندیشۀ مولانا و ملاصدرا', عرفان پژوهی در ادبیات, 4(7), pp. 11-48. doi: 10.22054/msil.2025.83200.1160
CHICAGO
شادی ابراهیم خانی و محمد حسین بیات, "تحلیل تطبیقی عالم خیال منفصل در اندیشۀ مولانا و ملاصدرا," عرفان پژوهی در ادبیات, 4 7 (1404): 11-48, doi: 10.22054/msil.2025.83200.1160
VANCOUVER
ابراهیم خانی شادی, بیات محمد حسین. تحلیل تطبیقی عالم خیال منفصل در اندیشۀ مولانا و ملاصدرا. عرفان پژوهی. 1404;4(7):11-48. doi: 10.22054/msil.2025.83200.1160
