عرفان پژوهی در ادبیات

مؤلفه‌های زمینه‌ساز معنا در سپهر اندیشه‌ی ابوسعید ابوالخیر (با تکیه بر آرای ویکتور فرانکل)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مراد اسماعیلی 1
حسین محمدی 2
علی ربیع زاده 3

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گنبدکاووس،گنبدکاووس، ایران

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گنبدکاووس

https://doi.org/10.22054/msil.2022.69908.1061
چکیده
پرسش از معنای زندگی و تلاش برای پاسخ‌گویی به آن، یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های فکری آدمی از گذشته‌های دور تا اکنون بوده است و متفکران و اندیشمندان در نحله‌ها و حوزه‌های مختلف به بررسی چیستی این پرسش و راه‌های رسیدن به آن پرداخته‌اند. عرفان اسلامی – ایرانی یکی از حوزه‌هایی است که به صورت ویژه به زندگی، هدف و راه‌های رسیدن به آن توجه داشته است و اگرچه در این زمینه کمتر بدان توجه شده است، می‌تواند پاسخگوی بسیاری از پرسش‌های امروزین باشد. این مقاله با بهره‌گیری از نظریه‌ی معنادرمانی ویکتور فرانکل و واکاوی کتاب اسرارالتوحید فی مقامات شیخ ابوسعید ابی‌الخیر، در پی یافتن پاسخی برای چیستی معنای زندگی و مؤلفه‌های زمینه‌ساز معنا در اندیشه‌ی و باور این عارف بزرگ است. بر اساس یافته‌های این پزوهش، ارزش‌های نگرشی، خلاق و تجربه‌ای که فرانکل به عنوان راه‌های یافتن معنا از آنها یاد می‌کند، در اندیشه و افعال ابوسعید ابوالخیر نیز متبلور شده است؛ ارزش‌های نگرشی با مصادیقی چون تحمل ریاضت‌های شدید، ترک تعلقات دنیوی، نفس کشی و دستیابی به آزادی به واسطه‌ی ترک انانیت در کتاب اسرارالتوحید فی مقامات شیخ ابی سعید جلوه-گر شده‌اند. ارزش‌های خلاق با مصادیقی چون علاقه‌ی بسیار شدید به شعر، پی‌ریزی عرفان عاشقانه، اعتقاد به شادی و سرخوشی و تلقی سماع به عنوان نوعی عبادت نمایان شده‌اند و ارزش‌های تجربه‌ای با مصادیقی چون عشق به خدا، نوع‌دوستی، اندیشیدن به مصائب حیات انسانی، بخشش و ایثار، تساهل و مدارا و خدمت به خلق روی‌ نموده‌اند.

کلیدواژه‌ها

معنای زندگی
ابوسعید ابو‌الخیر
ویکتور فرانکل
معنادرمانی
اسرارالتوحید فی مقامات شیخ ابی‌سعید
موضوعات
عرفان پژوهی در ادبیات
دوره 1، شماره 2
(پاییز و زمستان1401)
آبان 1401
صفحه 11-40

صفحه اصلی

ارسال مقاله

تماس با ما