استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبایی
10.22054/msil.2026.20943
چکیده
بررسی تطبیقی متون، امکان تحلیل نحوۀ بازنمایی و بازآفرینی مفاهیم در بسترهای زبانی و فرهنگی متنوع را فراهم میآورد. بیان مفاهیم عرفانی برای مخاطب نوجوان در متون بازآفرینی و اقتباسی اهمیت بسیاری دارد؛ زیرا مخاطب نوجوان نه تنها با زبان و سبک آثار عرفانی بیگانه است، بلکه درک مفاهیم انتزاعی نیازمند بازتعریف و بومیسازی معنایی در زبان مقصد است. این مقاله با روش کیفی به تحلیل سه نسخه از منطقالطیر عطار در سه زبان فارسی مزینانی، ترکی ظریفاوغلو و انگلیسی لومبارد میپردازد که با هدف انتقال مفاهیم عرفانی برای نسل جدید -بهویژه نوجوانان- تنظیم شدهاند. در این پژوهش به بررسی شباهتها و تفاوتهای ساختاری متن، عناصر زبانی و گونۀ زبانی، سبک نگارشی، تغییرات محتوایی و رمزگانهای تصویری (رنگ، قلم و تصاویر)، پرداخته میشود. یافتهها نشان میدهد که هر یک از نویسندگان با رویکردی خاص به بیان معنا پرداختهاند؛ نسخۀ فارسی با وفاداری به سبک سنتی متن مبدأ و حفظ بار ادبی، نسخۀ ترکی با سادهسازی زبانی و روایتمحوری برای نزدیک شدن به زبان نوجوان امروز و نسخۀ انگلیسی با بهرهگیری از تغییرات محتوایی بسیار، مفاهیم عرفانی را برای مخاطبان نوجوان معاصر بیان کردهاند. عملکرد نسخۀ فارسی و ترکی در بسیاری از مؤلفههای محتوایی و زبانی یکسان است که این شباهت برآمده از بافت فرهنگی و مذهبی مشابه است. در هر سه متن به سبب مخاطب نوجوان، انتقال مفاهیم عرفانی نه تنها از طریق ترجمه و بازآفرینی واژگانی، بلکه در پرتو نظامی نشانهای از عناصر زبانی و بصری شکلگرفته است.
آقابابائی,سمیه . (1404). بازآفرینی و تطبیق مفاهیم عرفانی منطق الطیر در مقایسه ساختاری ، محتوایی و زبانی میان نسخه های فارسی، ترکی و انگلیسی. عرفان پژوهی در ادبیات, 4(8), 17-85. doi: 10.22054/msil.2026.20943
MLA
آقابابائی,سمیه . "بازآفرینی و تطبیق مفاهیم عرفانی منطق الطیر در مقایسه ساختاری ، محتوایی و زبانی میان نسخه های فارسی، ترکی و انگلیسی", عرفان پژوهی در ادبیات, 4, 8, 1404, 17-85. doi: 10.22054/msil.2026.20943
HARVARD
آقابابائی سمیه. (1404). 'بازآفرینی و تطبیق مفاهیم عرفانی منطق الطیر در مقایسه ساختاری ، محتوایی و زبانی میان نسخه های فارسی، ترکی و انگلیسی', عرفان پژوهی در ادبیات, 4(8), pp. 17-85. doi: 10.22054/msil.2026.20943
CHICAGO
سمیه آقابابائی, "بازآفرینی و تطبیق مفاهیم عرفانی منطق الطیر در مقایسه ساختاری ، محتوایی و زبانی میان نسخه های فارسی، ترکی و انگلیسی," عرفان پژوهی در ادبیات, 4 8 (1404): 17-85, doi: 10.22054/msil.2026.20943
VANCOUVER
آقابابائی سمیه. بازآفرینی و تطبیق مفاهیم عرفانی منطق الطیر در مقایسه ساختاری ، محتوایی و زبانی میان نسخه های فارسی، ترکی و انگلیسی. عرفان پژوهی. 1404;4(8):17-85. doi: 10.22054/msil.2026.20943