دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
10.22054/msil.2026.85709.1181
چکیده
عرفان جایگاه ویژهای در ادبیات فارسی دارد. هدف از پژوهش حاضر، استخراج نتایج حاصل از تطبیق دو اثر از ادبیات جهان شامل داستانی از ادبیات فارسی و ادبیات فرانسه است. داستان اسکار و خانم رز به قلم اریک امانوئل اشمیت، و رسالهالطیّر به قلم محمد غزالی است. در این جستار تلاش شد وجوه اشتراک و افتراق این دو اثر بررسی شود. مطالعه حاضر از منابع کتابخانهای و از شیوۀ تحلیل محتوا بهره گرفته و بر مبنای مکتب ادبیات تطبیقی آمریکایی استوار است. در این مکتب بیشترین تأکید بر شواهد متنی و جنبههای زیباشناختی آثار مورد تطبیق است. چارچوب اصلی پژوهش الگوی هفت مرحلهای سلوک عطار است که در منطقالطّیر چنین نامگذاری شده است: طلب، عشق، معرفت، استغنا، توحید، حیرت، فقر و فنا. علیرغم وجود برخی تفاوتهای جزئی، یافتههای مقاله حاکی از تطبیق مراحل یادشده با مراحل سفر مرغان و سلوک اسکار است. یکی از دلایل اصلی بروز این تشابه را میتوان تعلّق هر دو اثر به حوزه ادبیات مذهبی و پرداختن آنها به مضمون مشترک «سفر عرفانی» دانست. شاخصههایی همچون کمالگرایی، حقیقتجویی و روح مشترک بشری در پیدایش چنین آثار عرفانی نفیس و تطبیقپذیر، نقش بیبدیلی دارند.
افروز,محمود . (1404). تحلیل تطبیقی رسالۀالطّیر امام محمد غزالی با داستان اسکار و خانم رز اریک امانوئل اشمیت. (e20773). عرفان پژوهی در ادبیات, 4(8), e20773 doi: 10.22054/msil.2026.85709.1181
MLA
افروز,محمود . "تحلیل تطبیقی رسالۀالطّیر امام محمد غزالی با داستان اسکار و خانم رز اریک امانوئل اشمیت" .e20773 , عرفان پژوهی در ادبیات, 4, 8, 1404, e20773. doi: 10.22054/msil.2026.85709.1181
HARVARD
افروز محمود. (1404). 'تحلیل تطبیقی رسالۀالطّیر امام محمد غزالی با داستان اسکار و خانم رز اریک امانوئل اشمیت', عرفان پژوهی در ادبیات, 4(8), e20773. doi: 10.22054/msil.2026.85709.1181
CHICAGO
محمود افروز, "تحلیل تطبیقی رسالۀالطّیر امام محمد غزالی با داستان اسکار و خانم رز اریک امانوئل اشمیت," عرفان پژوهی در ادبیات, 4 8 (1404): e20773, doi: 10.22054/msil.2026.85709.1181
VANCOUVER
افروز محمود. تحلیل تطبیقی رسالۀالطّیر امام محمد غزالی با داستان اسکار و خانم رز اریک امانوئل اشمیت. عرفان پژوهی. 1404;4(8):e20773. doi: 10.22054/msil.2026.85709.1181
