نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهش هنر، دانشکده هنر، موسسه آموزش عالی فردوس، مشهد، ایران
2 استادیار گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
چکیده
معنای زندگی، مفهومی فلسفی است و ادبیات فصل مشترکی با فلسفه دارد و غایت آنها در ژرفا به هم میرسند که آن «وجود انسانی» است؛ واکاوی یک مفهوم فلسفی در اشعار عمر خیام شاعر بزرگ قرن پنجم ه.ق که ماهیّتی فلسفی دارند، به عنوان مورد مطالعاتی این پژوهش انتخاب شده است. این پژوهش به دنبال واکاوی تفسیر حِکمی مقولۀ معنای زندگی از دیدگاه عمر خیام است و به دنبال پاسخی برای این پرسشها است که معنای زندگی از نظر حکیمی چون خیام چیست؟ و زندگی معنادار از نظر خیام واجد چه ویژگیهایی است؟ ماهیّت این پژوهش کاربردی است. روش انجام این تحقیق تحلیلی-توصیفی است و گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانهای است و شیوۀ تجزیه و تحلیل دادهها کیفی و با رویکرد حِکمی-عرفانی است. مورد مطالعاتی این پژوهش رباعیّات خیام است. برای انتخاب این اثر بزرگ از روش گزینشی غیر تصادفی و هدفمند استفاده شده است. این پژوهش نشان میدهد معنای زندگی از نظر خیام ذیل رویکرد طبیعیتگراییِ ذهنگرا (شخص گرا) قرار میگیرد که آبشخور اصلی دیدگاه جعل معنا به شمار میآید. از نظر خیام این خود انسان است که میتواند با توجه به فضای ذهنیاش به زندگی معنا ببخشد و در ده مؤلفۀ اصلی که با معنای زندگی مرتبط هستند راهکارهایی برای معنادادن به زندگی ارائه میدهد.
کلیدواژهها
موضوعات
)